Kemiyet ne demek? Kemiyet kelimesinin anlamı nedir?
Kemiyet, Arapça "kemm" (miktar) kelimesinden türeyen bir terimdir. "Kemiyet" sözcüğü, mastar eki olan "-iyyet" eklenerek türetilmiştir ve nicelik ya da miktar anlamında kullanılır. Bir şeyin ölçülebilir, sayılabilir veya miktar ile ifade edilebilen durumunu belirtir. Modern Türkçede daha çok "nicelik" olarak karşılanır ve eskimiş bir terim olarak kabul edilir.
Örnek Cümleler:
- "Fikirlerin değeri, kemiyetten çok keyfiyete bağlıdır."
- "Bu projenin kemiyeti, bütçeyi aşmamak için önemli bir kriterdir."
Kemiyet ve Keyfiyet Kavramları Arasındaki Fark
Kemiyet, "nicelik" anlamında kullanılırken, "keyfiyet" ise "nitelik" anlamına gelir. İkisi sıklıkla karşıt olarak ele alınır; kemiyet, sayısal değerler ve miktarla ilgilenirken, keyfiyet, kalitesel özellikler ve niteliğe vurgu yapar. Bu iki kavram özellikle felsefe, sosyoloji ve edebiyat alanında birbirini tamamlayan ancak farklı anlam katmanları sunan terimler olarak karşımıza çıkar.
Örneğin, Necip Fazıl Kısakürek’in, "İnsanlar zindanda birer kemiyet / Urbalarla kemik, mintanlarla et" dizelerinde, kemiyet kavramı insanların sayısal, yüzeysel varlıklarına dikkat çekmek amacıyla kullanılmıştır. Kısakürek'in eserlerinde, kemiyet ve keyfiyet arasındaki bu karşıtlık sıkça ele alınır.
Tarihsel ve Edebi Kullanımı
Kemiyet kavramı, Osmanlı döneminde devlet ve toplum yapısındaki sayısal unsurlar üzerinde durmak için kullanılan bir terimdi. Nüfus sayımları, ordu sayıları ve diğer istatistiki bilgiler kemiyet kapsamında değerlendiriliyordu. Tanzimat ve Servet-i Fünun döneminde de düşünsel ve edebi eserlerde sıkça rastlanmıştır. Bu dönemde kemiyet, toplumsal gelişim ve ilerleme ile ilgili tartışmalarda bir ölçüt olarak ele alınmıştır.
Necip Fazıl Kısakürek ve Samiha Ayverdi gibi yazarlar, eserlerinde kemiyet kavramını, bireyin iç dünyasına ya da toplum yapısına dair eleştirilerde sıkça kullanmışlardır. Samiha Ayverdi, toplumsal sınıfların maddi değerler uğruna sayısal bir yarışa girmesini “hesapsız bir kemiyet” olarak tanımlar.
Kemiyet Kelimesinin Türk Dil Kurumu (TDK) Sözlüğündeki Anlamı
- Kemiyet: Nicelik olarak geçmektedir ve ölçülebilir veya sayılabilir değer anlamına gelir.
Farklı Dillerde Kemiyet Kelimesi
- İngilizce: Quantity (nicelik)
- Arapça: كمية (kemmiyyet)
- Almanca: Quantität (nicelik)
- İspanyolca: Cantidad (nicelik)
- İtalyanca: Quantit (nicelik)
Kemiyet, bir şeyin niceliksel boyutunu ifade eden, Osmanlı’dan günümüze dilimizde yeri olan önemli bir kavramdır. Günümüzde eskimiş bir terim olarak kabul edilmesine rağmen, kavramın felsefi, sosyolojik ve edebi alanlarda anlamını koruduğu görülmektedir. Kemiyet, özellikle keyfiyet ile karşıt bir ilişkide ele alınarak sadece miktarın değil, aynı zamanda kalitenin de önemli olduğunu vurgular.