Varna Savaşı ne zaman kimlerle yapıldı?

Varna Savaşı, 10 Kasım 1444 tarihinde Osmanlı Padişahı II. Murad komutasındaki Osmanlı ordusu ile Macar Kralı Vladislav (III. Władysław) liderliğindeki Haçlı ittifakı arasında yapılmıştır . Osmanlı Devleti'nin kesin zaferiyle sonuçlanan bu savaş, Haçlıların Balkanlar'dan atılma umutlarını yok etmiş ve İstanbul'un fethinin önünü açmıştır.

Varna Savaşı Nedir?

Varna Muharebesi (veya Varna Savaşı), Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki varlığını belirleyen ve Avrupa'nın Türkleri bölgeden atma ümidini kıran en önemli meydan muharebelerinden biridir . Savaş, Papa'nın teşvikiyle oluşturulan Haçlı ordusunun, daha önce imzalanan Segedin Antlaşması'nı bozarak Osmanlı topraklarına saldırması üzerine çıkmıştır.

Savaş, adını yapıldığı bölge olan bugünkü Bulgaristan sınırları içindeki Varna şehrinden almaktadır . Bu zafer, Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki ilerleyişini durdurma girişimlerini boşa çıkarmış ve İstanbul'un fethine giden yolu açmıştır.

Savaşın Tarihi ve Yeri

Varna Savaşı, 10 Kasım 1444 tarihinde gerçekleşmiştir. Savaşın yapıldığı yer, bugünkü Bulgaristan sınırları içerisinde, Karadeniz kıyısında bulunan Varna şehri yakınlarıdır . Muharebe, Balkan dağlarının doğu eteklerindeki vadilerden birinin çıkışında, iki dağ arasında kalan arazide meydana gelmiştir .

Savaşın Tarafları ve Komutanlar

Varna Savaşı'nda iki büyük güç karşı karşıya gelmiştir :

Osmanlı Devleti

Osmanlı ordusuna, dönemin padişahı II. Murad bizzat komuta etmiştir . Ordunun büyüklüğü kaynaklara göre değişmekle birlikte, modern tahminler Osmanlı kuvvetlerinin yaklaşık 40.000 ila 60.000 kişi arasında olduğunu göstermektedir .

Haçlı İttifakı

Haçlı ordusunun başında Macar Kralı Vladislav (III. Władysław) bulunuyordu . Ordunun asıl komutanlığını ise dönemin ünlü komutanı János Hunyadi yapmıştır . Haçlı ordusunun büyüklüğü de 55.000 ila 60.000 kişi arasında tahmin edilmektedir .

İttifaka katılan devletler ve topluluklar şunlardır :

• Lehistan Krallığı (Macaristan ile kişisel birlik halinde)
• Macaristan Krallığı
• Eflak Prensliği
• Transilvanya (Erdel)
• Boğdan Prensliği
• Litvanya Büyük Dükalığı
• Bulgaristan
• Papalık Devleti
• Hırvatistan Krallığı
• Töton Şövalyeleri

Savaşın Nedenleri

Varna Savaşı'nın çıkmasında birkaç önemli neden etkili olmuştur :

• Segedin Antlaşması'nın Bozulması: Osmanlı Devleti ile Macaristan arasında 12 Temmuz 1444'te 10 yıllık bir barış antlaşması (Segedin Antlaşması) imzalanmıştır. Ancak Papa'nın teşviki ve Kardinal Cesarini'nin "Müslümanlara verilen yeminlerin geçersiz olduğu" yönündeki telkinleri üzerine Macar Kralı Vladislav antlaşmayı bozmuştur .
• Haçlı Seferi Hazırlıkları: Papalık, Bizans ve Venedik'in desteğiyle Osmanlıları Balkanlar'dan atma amacı taşıyan bir Haçlı seferi düzenlenmiştir . Hıristiyan donanması, Osmanlı kuvvetlerinin Anadolu'dan Rumeli'ye geçişini engellemek için Boğazlar'ı tutmuştur .
• II. Murad'ın Tahttan Çekilmesi: II. Murad, 1444 yılında tahttan çekilerek yerine oğlu II. Mehmed'i (Fatih Sultan Mehmed) bırakmıştır. Haçlılar, tahtta tecrübesiz bir padişahın bulunmasını fırsat bilerek harekete geçmiştir .

Savaşın Seyri

Savaşın seyri, taktik manevralar ve ani gelişmelerle şekillenmiştir :

• Osmanlı Ordusunun Rumeli'ye Geçişi: Haçlı donanması Gelibolu'yu tutmuş olsa da, II. Murad Ceneviz tüccar gemilerini kiralayarak İstanbul Boğazı'ndan Rumeli yakasına geçmeyi başarmıştır .
• Muharebenin Başlaması: İki ordu, 10 Kasım 1444 sabahı Varna ovasında karşı karşıya gelmiştir .
• Haçlı Ordusunun Taarruzu: Haçlı ordusunun sağ kanadına komuta eden János Hunyadi, Osmanlı sol kanadına ağır bir taarruz düzenlemiştir . Bu taarruz karşısında Osmanlı birlikleri zorlanmış ve geri çekilmeye başlamıştır .
• Macar Kralı'nın Harekâtı ve Ölümü: Savaşın kaderini değiştiren an, Macar Kralı Vladislav'ın 500 zırhlı süvari ile Osmanlı merkez kuvvetlerine doğru yaptığı hücum olmuştur. Kralın bu hareketi, savaş meydanında bulunduğu yerin tespit edilmesine yol açmıştır .
• Kralın Ölümü ve Haçlı Ordusunun Bozgunu: Osmanlı askerleri, Kral Vladislav'ın etrafını sarmış ve onu öldürmüştür. Kralın kesik başı bir mızrağa takılarak Haçlı ordusuna gösterilmiştir. Bunun üzerine Haçlı ordusunda büyük bir panik başlamış ve ordunun düzeni bozulmuştur . Kaçış sırasında Haçlı askerlerinin büyük bir kısmı öldürülmüş veya esir alınmıştır .

Savaşın Sonuçları ve Önemi

Varna Savaşı, elde edilen askeri başarının ötesinde, siyasi ve stratejik sonuçlarıyla Osmanlı tarihinin en kritik dönüm noktalarından biri olmuştur :

• Balkanlar'da Osmanlı Hakimiyeti Pekişti: Bu zaferle birlikte Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'dan atılmasının imkansız olduğu kesinleşmiştir. Savaş, Osmanlı'nın bölgedeki varlığını sağlamlaştırmıştır .
• Lehistan-Macaristan Birliği Sona Erdi: Savaşta Kral Vladislav'ın ölümü, Lehistan ve Macaristan arasındaki kişisel birliğin sona ermesine neden olmuştur. İki krallık bir daha birleşememiştir .
• Bizans'ın Ümidi Kırıldı: Varna yenilgisi, Bizans İmparatorluğu'nun Batı'dan yardım alma ümidini tamamen yok etmiştir. Bu durum, İstanbul'un 1453'te fethine zemin hazırlamıştır .
• Osmanlı'nın Avrupa'daki İtibarı Güçlendi: Varna Zaferi, Osmanlı Devleti'nin Avrupa'daki prestijini artırmış ve bir daha bu kadar büyük bir Haçlı ittifakı uzun süre kurulamamıştır .

Sonuç olarak, Varna Savaşı, II. Murad'ın askeri dehası sayesinde kazanılan ve Osmanlı Devleti'nin bir dünya gücü olma yolunda emin adımlarla ilerlediğini tüm Avrupa'ya kanıtladığı tarihi bir dönüm noktasıdır .