Ankara Savaşı ne zaman kiminle yapıldı?

Ankara Savaşı, 28 Temmuz 1402 tarihinde (bazı kaynaklara göre 20 Temmuz) Osmanlı Padişahı Yıldırım Bayezid ile Timur İmparatorluğu hükümdarı Timur (Timurlenk) arasında Ankara’nın kuzeydoğusundaki Çubuk Ovası’nda yapılmıştır. Timur’un kesin zaferiyle sonuçlanan savaş, Yıldırım Bayezid’in esir düşmesine ve Osmanlı Devleti’nin Fetret Devri’ne (1402-1413) girmesine neden olmuştur .

Ankara Savaşı Nedir?

Ankara Savaşı (Muharebesi), iki büyük Türk hükümdarı olan Osmanlı Padişahı Yıldırım Bayezid ile Timurlu İmparatoru Timur (Timurlenk) arasında Anadolu’nun paylaşımı ve siyasi hâkimiyet mücadelesi sonucunda meydana gelen büyük bir meydan muharebesidir . Savaş, Osmanlı Devleti’nin ağır yenilgisiyle sonuçlanmış ve bu durum, yaklaşık 11 yıl sürecek olan Fetret Devri’nin (İktidar Boşluğu Dönemi) başlangıcı olmuştur . Bu savaş, Osmanlı tarihinde bir padişahın savaş meydanında esir düştüğü ilk ve tek olay olması açısından da büyük önem taşır.

Savaşın Tarihi ve Yeri

Tarihi

Ankara Savaşı, 28 Temmuz 1402 Cuma günü gerçekleşmiştir . Bazı kaynaklar savaş tarihi olarak 20 Temmuz 1402’yi de göstermektedir.

Yeri

Savaş, Ankara’nın kuzeydoğusunda bulunan Çubuk Ovası’nda meydana gelmiştir . Bugünkü Esenboğa Havalimanı’nın batısında, Kızılca, Melikşah, Yazır, İkipınar ve Dumlupınar köylerinin bulunduğu alanda iki büyük ordu karşı karşıya gelmiştir.

Savaşın Tarafları ve Komutanları

Osmanlı Devleti

Osmanlı ordusuna, dönemin padişahı Yıldırım Bayezid (I. Bayezid) bizzat komuta etmiştir . Orduda, şehzadeler Süleyman Çelebi, İsa Çelebi, Mehmed Çelebi ve Musa Çelebi ile birlikte, Sadrazam Çandarlı Ali Paşa ve Sırp Prensi Stefan Lazarević de yer almıştır . Osmanlı ordusunun mevcudu kaynaklara göre değişmekle birlikte, modern tahminler 70.000 ila 85.000 kişi arasında olduğunu göstermektedir.

Timur İmparatorluğu

Timur ordusunun başında İmparator Timur (Timurlenk) bulunuyordu . Orduda, Şahruh, Miranşah ve Halil Sultan gibi komutanlar görev almıştır . Timur’un ordusunun, Osmanlı ordusundan sayıca daha üstün olduğu tahmin edilmektedir. Kaynaklar Timur’un kuvvetlerini 140.000 ila 160.000 arasında göstermektedir . Ayrıca Timur ordusunda savaş fillerinin de bulunduğu bilinmektedir.

Savaşın Nedenleri

Ankara Savaşı’nın çıkmasında birkaç önemli neden etkili olmuştur :

• Anadolu Hâkimiyeti Rekabeti: İki devlet de Anadolu üzerinde hâkimiyet kurmak istiyordu. Timur, kendisini İlhanlı Devleti’nin varisi olarak görürken, Yıldırım Bayezid de Anadolu’da siyasi birliği sağlamaya çalışıyordu .
• Anadolu Beyliklerinin Şikâyetleri: Yıldırım Bayezid tarafından toprakları alınan Anadolu beyleri, Timur’a sığınarak eski topraklarının geri verilmesini talep etmişlerdir .
• Kara Yusuf ve Ahmed Celâyir Meselesi: Timur’a karşı sığınmacı durumuna düşen Karakoyunlu Hükümdarı Kara Yusuf ve Celâyir Sultanı Ahmed Celâyir’i Yıldırım Bayezid’in himaye etmesi, Timur’u rahatsız etmiştir. Timur, bu kişilerin kendisine teslim edilmesini istemiş, Bayezid bu talebi reddetmiştir .
• Karşılıklı Hakaret Mektupları: Kara Yusuf meselesi nedeniyle iki hükümdar arasında hakaret dolu mektuplar gönderilmiştir. Timur’un “kudurmuş köpek” olarak nitelendirildiği bu mektuplar, gerginliği had safhaya çıkarmıştır .
• Toprak Anlaşmazlıkları: Timur’un Sivas’ı alması üzerine Yıldırım Bayezid’in Kemah ve Erzincan’ı ele geçirmesi, taraflar arasında doğrudan bir çatışma zemini oluşturmuştur .

Savaşın Seyri

Timur, ordusuyla birlikte Ankara önlerine gelerek şehri kuşatmıştır . İstanbul kuşatmasını kaldıran Yıldırım Bayezid ise hızla doğuya yönelmiş ve ordusuyla birlikte Çubuk Ovası’na intikal etmiştir . Savaşın başlangıcında, Osmanlı ordusunun sol cenahında yer alan Kara Tatarlar, Timur tarafından kendi saflarına çekilmiştir . Daha sonra, özellikle Germiyan askerleri olmak üzere, bazı Anadolu beyliklerine ait kuvvetler de savaş meydanında saf değiştirerek Timur’un yanında yer almıştır .

Bu durum karşısında Osmanlı ordusu büyük bir moral bozukluğu yaşamış ve kısa sürede dağılmıştır . Sırp Prensi Stefan Lazarević ve askerleri büyük bir kahramanlık göstererek üç kez Timur ordusunun hatlarını yardıysa da, yenilgiyi engelleyememişlerdir . Savaşın sonunda, yanında sadece 300 kişi kalan Yıldırım Bayezid, Mahmutoğlan mevkiinde atının tökezlemesi sonucu düşmüş ve Timur’un komutanlarından Sultan Mahmud Han tarafından esir alınmıştır .

Savaşın Sonuçları ve Önemi

Ankara Savaşı, hem kısa hem de uzun vadede çok önemli sonuçlar doğurmuştur :

• Osmanlı’da Fetret Devri Başladı: Yıldırım Bayezid’in esir düşmesiyle birlikte Osmanlı Devleti’nde otorite boşluğu ortaya çıkmış ve 1402-1413 yılları arasında şehzadeler arasında taht kavgaları yaşanmıştır .
• Anadolu Birliği Bozuldu: Osmanlı Devleti’nin Anadolu’da kurduğu siyasi birlik dağılmış, Timur, ele geçirdiği toprakları beyliklere iade etmiştir.
• İlk Kez Bir Padişah Esir Düştü: Osmanlı tarihinde bir padişahın savaş meydanında esir düştüğü ilk ve tek olay yaşanmıştır.
• İstanbul’un Fethi Gecikti: Savaş nedeniyle İstanbul kuşatması kaldırılmış ve şehrin fethi yaklaşık 50 yıl gecikmiştir.
• Bizans ve Balkan Devletleri Nefes Aldı: Osmanlı’nın zayıflaması, Bizans İmparatorluğu ve Balkan devletleri için bir nefes alma fırsatı olmuştur.

Sonuç olarak, Ankara Savaşı, Osmanlı Devleti’ni yıkılma noktasına getiren ve imparatorluk olma yolunda bir asırlık bir gecikmeye sebep olan tarihi bir dönüm noktasıdır. Bu savaştan sonra tahta geçen Çelebi Mehmed, “Devletin İkinci Kurucusu” olarak anılmış ve Fetret Devri’ni sonlandırarak Osmanlı’yı yeniden toparlamıştır.