Nüvazişli ne demek? Nüvazişli kelimesinin anlamı nedir?
Nevazişli, içinde iltifat bulunan, gönül alan, okşayan sözler ve davranışlar için kullanılan bir sıfattır. Aynı kelimenin farklı bir biçimi olan nüvazişli de aynı anlamı taşır. Nevaziş, Farsçadan Türkçeye geçmiş olup "okşama, gönül alma, iltifat etme" anlamına gelir.
Nevazişli Kelimesinin Kökeni
Nevazişli kelimesi, Farsça "nevâziş" (ﻧﻮﺍﺯﺵ) kelimesinden türemiştir. "Nevâhten" veya "nevâzîden" fiillerinden gelir ve "okşamak, iltifat etmek, gönül almak" anlamlarına sahiptir. Bu kökten türeyen "nevâziş" kelimesi Osmanlı Türkçesinde yaygın olarak kullanılmış, zamanla "nevazişli" şekline bürünerek günümüz Türkçesinde de yerini almıştır.
Nevazişli Kelimesinin Günlük Hayatta Kullanımı
Nevazişli kelimesi özellikle edebi eserlerde, şiirlerde ve duygusal anlatımlarda daha sık rastlanan bir sözcüktür. Günümüzde günlük konuşma dilinde çok yaygın olmamakla birlikte, yazılı metinlerde ve eski edebi eserlerde karşımıza çıkabilir.
Örnek Cümleler
- "Onun nevazişli sözleri içimi ısıttı, yıllardır duymadığım bir sıcaklık hissettim."
- "Beni sevindiren şey, öğretmenimin nevazişli yaklaşımıydı."
Nevazişli Kelimesinin Edebiyattaki Yeri
Nevazişli kelimesi özellikle Osmanlı dönemi şiirlerinde ve eski Türk edebiyatında sıkça kullanılmıştır. Vecîhî, Muallim Nâci ve Hüseyin Rahmi Gürpınar gibi yazarlar, bu kelimeyi eserlerinde farklı bağlamlarda kullanmıştır.
Osmanlı Döneminden Bir Kullanım Örneği
"Nevâzişin görüp ol şûhu aşînâ sandım,
Cefâ imiş garazı şîvesin vefâ sandım." (Vecîhî)
Bu beyitte şair, sevgilisinin kendisine gösterdiği iltifat ve gönül almayı dostluk olarak algıladığını, ancak bunun aslında bir aldatmaca olduğunu anlatmaktadır.
Nevazişli Kelimesinin TDK'deki Tanımı
Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre nevazişli şu şekilde tanımlanır:
- "İçinde iltifat bulunan, gönül alan."
Bu tanım, kelimenin kullanım amacını ve anlamını net bir şekilde ortaya koymaktadır.
Nevazişli Kelimesinin Farklı Dillerdeki Karşılıkları
- İngilizce: Affectionate, gracious, kind
- Almanca: Zärtlich, liebevoll
- Fransızca: Affectueux, bienveillant
- İspanyolca: Afectuoso, cariñoso
- Arapça: عطوف (atouf), محبب (muhabbab)
- Rusça: Ласковый (laskovyy), нежный (nezhnyy)
- İtalyanca: Affettuoso, gentile
- Flemenkçe: Liefdevol, zachtaardig
- Çince: 温柔的 (wēnróu de)
Nevazişli, içinde iltifat, şefkat ve gönül alma bulunan söz ve davranışları anlatan bir sıfattır. Osmanlı Türkçesinden günümüz Türkçesine taşınan bu kelime, özellikle eski edebi metinlerde sıkça kullanılmaktadır. Günlük konuşma dilinde pek yaygın olmamakla birlikte, yazılı metinlerde rastlamak mümkündür. Anlamı itibarıyla sevgi dolu, nazik ve gönül okşayan bir yaklaşımı ifade eden nevazişli, Türkçenin zarif kelimelerinden biridir.